ಗಣೇಶೋತ್ಸವ: ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಬ್ಬದ ಜತೆಗೆ ಸಾವಿರಾರು ಕೋಟಿ ವಹಿವಾಟು

ಮುಂಬೈ: ಗಣೇಶೋತ್ಸವ ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿರುವುದರ ಜತೆಗೆ, ವಿವಿಧ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿದೆ. 2024ರಲ್ಲಿ ಗಣೇಶೋತ್ಸವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಹಿವಾಟು ಸುಮಾರು ₹25,000 ಕೋಟಿ ಇದ್ದರೆ, 2025ರಲ್ಲಿ ಅದು ₹45,000 ಕೋಟಿಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. 2026ರಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಮಾಣ ಸುಮಾರು ₹60,000 ಕೋಟಿ ತಲುಪುವ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಇದೆ.

ಗಣೇಶ ಮೂರ್ತಿಗಳ ಮಾರಾಟ, ಸಿಹಿ-ಮೋದಕ, ಕ್ಯಾಟರಿಂಗ್, ಅಲಂಕಾರ, ಲೈಟಿಂಗ್, ಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಜವಳಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಹಿವಾಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಲಭ್ಯವಿರುವ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಮೂರ್ತಿ ಮಾರಾಟದಿಂದ ₹500–₹1,000 ಕೋಟಿ, ಸಿಹಿ ಮತ್ತು ಮೋದಕಗಳಿಂದ ಸುಮಾರು ₹2,000 ಕೋಟಿ, ಕ್ಯಾಟರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ತಿಂಡಿ-ತಿನಿಸುಗಳಿಂದ ₹3,000 ಕೋಟಿ ವಹಿವಾಟು ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.

ಅದೇ ರೀತಿ ಅಲಂಕಾರ ಮತ್ತು ಲೈಟಿಂಗ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ₹5,000 ಕೋಟಿ ಹಾಗೂ ಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಜವಳಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ₹6,000 ಕೋಟಿ ವಹಿವಾಟು ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಗಣೇಶೋತ್ಸವದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತಡ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಹಬ್ಬದ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ರೈಲ್ವೆ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ವಿಶೇಷ ರೈಲುಗಳು ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಬಸ್‌ಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಸುಮಾರು 21 ಲಕ್ಷ ಗಣೇಶ ಮಂಟಪಗಳು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಅಂದಾಜಿದ್ದು, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 7 ಲಕ್ಷ ಹಾಗೂ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 5 ಲಕ್ಷ ಮಂಟಪಗಳಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಮಂಟಪಕ್ಕೆ ಕನಿಷ್ಠ ₹50,000 ಖರ್ಚಾದರೂ, ಮಂಟಪಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಅಲಂಕಾರದಿಂದಲೇ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಲೋಕಮಾನ್ಯ ಬಾಲ ಗಂಗಾಧರ ತಿಲಕರು ಗಣೇಶೋತ್ಸವವನ್ನು ಜನರನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಬಳಸಿದ್ದರು. ಇಂದಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಗಣೇಶೋತ್ಸವವು ಮೂರ್ತಿ ತಯಾರಕರು, ಕಲಾವಿದರು, ಅಲಂಕಾರ ಕಾರ್ಮಿಕರು, ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ಸಾರಿಗೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ವರ್ಗದ ಜನರಿಗೆ ಋತುಮಾನ ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಆದಾಯದ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಹೀಗಾಗಿ ಗಣೇಶೋತ್ಸವವು ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಯ ಜತೆಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ವಲಯಕ್ಕೆ ಚೈತನ್ಯ ನೀಡುವ ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ.